Devletin Kısayolu: E-devlet nedir?

Devletin Kısayolu: E-devlet nedir?

Günümüz dijital dünyasında hayatımıza giren ve hızla yükselen bir kavram olan "e-devlet" diğer bir ismiyle dijital devlet kavramı tam olarak neyi ifade ediyor?

30 Mayıs 2013
E-devlet, Dijital devlet, online devlet, connected devlet... Yurt dışı kökenli bu kavramların hepsi aynı şeyi ifade ediyor aslında. Devletin sahip olduğu bilgilerin ve servislerin vatandaşa "internet" aracılığıyla sunulması. Artık "internet" çağı denilen bir döneme girdiğimiz dünyada, devletin sunduğu hizmetlerin de haliyle kolaylaşmasını bekliyor insan. E-devlet tüm dünyada bu amaç üzerine yaratılmış bir sistemdir. Kolaylık, ucuzluk, hız ve her an ulaşabiliyor olmak e-devlet sisteminden beklenen en önemli özelliklerdir.

ABD'de 2000 yılında halkın hizmetine sunulan e-devlet sisteminin Türkiye'ye gelişi "turkiye.gov.tr" projesiyle, e-devletin kapısı genişliyor şeklinde sunularak, 2008 CeBIT Bilişim Eurasia'da yapılan "Devletin Kısayolu" semineri sonrasında gerçekleşmiştir.

Turkiye.gov.tr 41 kurum tarafından sunuluyor ve 333 tane hizmeti var. Türkiye'de bu sistemi kullanan 13 milyon insan var.

Avrupa'da e-devlet

Avrupa'da e-devlet sisteminin ortaya çıkması 2000'li yılların başına dek uzanır ve bilgi teknolojilerinin devlet işlemlerinde kullanılması aşama aşama gerçekleşmiştir. 18 Kasım 2009 yılında oldu İsveç'in Malmö kentinde Ministerial Declaration on eGovernment" (E-devlet üzerine bakanlık beyanı) ismiyle gerçekleşen toplantı sonrası  Avrupa e-devlet projesi için 2015 yılına dek sürecek bir vizyon hazırlamıştır. Fakat daha sonra 2011 yılında Avrupa Komisyonu Europe 2020 adı altında yeni bir plan (e-government action plan) ortaya koymuştur.

Dünyada en fazla e-devlet kullanıcısına sahip olan Avrupa için e-devlet sisteminin kökenleri 2000'li yılların başında kurulan e-Europe, elektronik mahkemeler, IT stratejileri, e-cooperation, citizen cards, elektronik sağlık kartı, elektronik imza gibi sistemlerin yavaş yavaş gelişimiyle kurulan bir yapıya dayanır.

Avrupa'da e-devlet sistemini en etkin şekilde kullanan ülke İngiltere'dir. İngiltere'yi Hollanda ve Norveç takip eder. 

Amerika'da e-devlet

ABD'de e-devlet kökenleri aslında 1998 yılına Xlinton dönemine dek uzanır, fakat sistemin güvenilirlik çalışmalarının bitmesi ve ABD vatandaşlarıyla ilgili data toplama işlemlerinin sonlanması 2000 yılını bulmuştur. Amerika kıtasında e-devlet sistemini en etkin kullanan ülke konumunda olan ABD'yi Kanada, Kolombiya ve Şili izler.

E-devlet sisteminin geleceği

E-devlet sisteminin ilk ortaya çıkış aşamasında 1990'lı yıllarda, işlem kapasitesi fazla değildi ve internet yalnızca bilgi paylaşımı için kullanılıyordu. Fakat, 1990'lı yılların sonundan iytibaren artık insanlar online işlemler yapabilmeye başladılar ve hizmetlerde bu yönde gelişti. 2000'li yıllardaysa şu an kullandığımız son halini alan sistemi Obama'nın çizdiği yol haritasına göre yeni bir gelecek bekliyor.

"I want us to ask ourselves every day, how are we using technology to make a real difference in people’s lives.

"Her gün kendimize şunu sormak istiyorum, insanların hayatında gerçek bir değişim yaratmak için teknolojiyi nasıl kullanacağız." -Başkan Obama'nın dijital devlet üzerine olan konuşmasından.

1990'lı yıllarda internet hayatımıza korkunç bir hızla yerleştiğinde, ABD hükümeti de kendi vatandaşlarına ve tüm dünyaya yeni bir sistem tanıttı: E-devlet. Şimdi tıpkı o günlerde internetin çok yeni olması gibi, bir başka yeni teknoloji daha hayatımıza girdi: Akıllı telefonlar. Obama'nın e-devlet üzerine çizdiği yeni yol haritasına göre artık e-devlet sistemi akıllı telefonlarla entegre bir şekilde çalışıyor olacak. Büyük ihtimalle bu sistem de tüm dünyaya ve Türkiye'ye de yayılacaktır.

Asya'da e-devlet

Asya ülkeleri arasında e-devlet sistemini en etkin kullanan ülke Güney Kore. Güney Kore'yi Singapur, Bahreyn ve Japonya izliyor. Asya Avrupa ve Amerika'nın ardından en yaygın e-devlet kullanımına sahip kıta.

Rusya'da ise e-devlet sistemi 2002 yılına dek uzanıyor. 'Elektronik Rusya" ismiyle kurulan servis için 9 yılda 2,57 milyar dolar harcandı. Rusya ayrıca ülkedeki bütün üniversiteleri ve sonrasında daha küçük eğitim kurumlarını birleştirmek ve internet fiyatlarını yarı yarıya indirmek gibi hedeflere sahip.

Tüm dünyada ve ülkemizde e-devlet sisteminin sahip olduğu servisleri devletten devlete, devletten vatandaşa, devletten işletmelere yapılan hizmetler şeklinde 3 farklı kategoride gruplandırabiliriz. 

E-devlet sisteminin ekonomik boyutunu ele aldığımızda, ekonomiye ivme kazandırıcı bir etkisi olduğunu da söylememiz mümkün. Ticaretin devlet hizmetlerine ihtiyaç duyması ve devletin de ticari hayatta denetleyici bir rol üstlenmesi bunun en büyük sebebi. Tüm bu işlemlerin ağ ortamında daha hızlı yapılabiliyor olması ekonomik gelişme açısından da önemlidir.

Son olarak Türkiye'de e-devlet sisteminden faydalanmak için, bir de e-devlet şifresi denilen bir şifreye ihtiyacınız var. Bu şifreye PTT Merkez Müdürlüklerine şahsen başvurarak 2 tl karşılığında alıyorsunuz. Eğer şifrenizi unutursanız 4 lira vererek yeni bir şifre alıyorsunuz. Dünyada çoğu ülkede bu işlemler ücretsiz gerçekleşmekte, şifreler SMS sistemiyle belirlenmektedir.

Makale hakkında yorumun

Üye İçerikleri Kullanım Rehberi'ni okudum ve kabul ediyorum.

Kredi hesaplama
TL
ay
Kredi hesaplama
İlgini çekebilecek diğer makaleler